Dharmapelgrim Yogi 

     De weg loopt door het hart

 

H - I 

J  - K

 

In de eerste kolom vind je zoekwoorden; in de tweede kolom staan behalve  door mij gekozen vertalingen, betekenissen en synoniemen;

  • mijn interpretaties;
  • mijn toelichtingen.

Beargumenteerde voorstellen tot wijziging / aanvulling van lemma's kun je middels het contactformulier doorgeven.

Halahala

gif, vergif

Halasana

Ploeg ;

Hamsa

Zwaan, gans. De zwaan is het voertuig van Brahma

Hanumanasana

houding van Hanuman (aapgod)

Hare

woord waarmee men zich tot God richt; gegroet Heer.

Hari

een naam van God in het algemeen en van Vishnu en Krishna in het bijzonder, die betekent: de Heer die onze harten steelt.

Hari-bol

zing de naam van God / Krishna

Harisodari

zij die één is met Hari (God in het algemeen).

Hastinishadana

Geknield Kind / Olifant

Hasya

- blijdschap, humor

Hatha-yoga

  

Harmoniseren van maan- en   zonne-energie (‘ha’ en ‘tha’); Yogastroming gericht op het verkrijgen van   beheersing van lichaam en geest door onder meer lichaamshoudingen (asana’s),   en ademhalingsoefeningpranayama). De yoga waardoor (schijnbare) polariteiten   zich ver-een-igen en beheerst (kunnen) worden; vergelijk: yin en yang;  positief en negatief; lichaam en geest etc.  

Havir, Havis

offer, offergave

He

eerbiedige aanroep van God; o.

Heil

dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Heilig

dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Heiligen

dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Hel

het   laagste van zes gebied van bewust bestaan; hier is zoveel en intens lijden, dat er nauwelijks vooruitgang richting verlichting te maken valt.

Helen

dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Hemel (I)

dit lemma wordt binnenkort ingevul

Hemelen,

dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Hemelen, (II)

  

(boeddhistische   myth.) Deze mythologie onderscheidt 31 werelden, hemelen en sferen:

Vijf werelden:

1.    de hel

2.    de dierenwereld;

3.    de wereld van de hongerige geesten (peta)

4.    de wereld van de asura’s

5.    de mensenwereld

Tweeëntwintig hemelen, namelijk die van de:

1.    Vier Grote Koningen

2.    Drieëndertig Goden

3.    Yama Goden

4.    Tevreden Goden (Tusita Goden)

5.    Goden die zich verheugen in Scheppen

6.    Goden die Beschikken over de Schepping van Anderen

7.    Gevolg van Brahma

8.    Goden met Brahma aan het Hoofd

9.    Grote Brahma’s

10. Goden met Slechts Geringe Straling

11. Goden met Onmetelijke Straling

12. Goden die Schitteren in Straling

13. Goden van Slechts Geringe Schoonheid

14. Goden van Onmetelijke Schoonheid

15. Luisterrijke Goden

16. Goden met Vrucht (van goede daden) Wijds als de Lucht

17. Onbewuste Wezens

18. Goden wier Geluk Geen Einde Kent

19. Goden die Niemand Kwellen

20. Duidelijk Zichtbare Goden

21. Scherpziende Goden

22. Goden die allen Superieur zijn in Geluk en Deugdzaamheid

Daarboven vier sferen:

1.    de sfeer van de Oneindigheid van de Ruimte

2.    de sfeer van de Oneindigheid van het (Kosmisch) Bewustzijn

3.    de sfeer van Nietsheid

4.    de sfeer van Noch-Voorstelling-noch-geen-Voorstelling

Himadrija

een   naam voor Parvati (metgezellin van Shiva), die betekent: geboren uit de   Himalaya. Bergen zijn het symbool van standvastigheid. Zij is de dochter van Himavat

Himavat

het   wezenlijke, de essentie van het Himalaya-gebergte. Hij is dezelfde als koning   Parvata en Hij is de vader van Uma.

Hinayana

‘het kleine voertuig’; (ongunstige) aanduiding van het theravada-boeddhisme - zie ook: mahayana   en theravada

Hindoe

dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Hindoeïsme

  

in India overheersende   levensbeschouwing zonder dogma's maar met (niet bindende) leefregels voor hoe   te op een juiste manier te leven. Het hindoeïsme kent veel verschillende   stromingen en onderstromen. Doordat het hindoeïsme plaats biedt aan veel  verschillende goden etc. is in het westen het beeld ontstaan van  "veelgodendom". Dit is een versimpeling van de realiteit.

Hiroshi Motoyama

yogi en wetenschapper uit Tokio met veel kennis van energiebanen en acupunctuur; inspirator van Paul Grilley   zie: Yinyoga)

Ho Dekho

“moge  U zich laten zien”.

Hongerige geesten

het op een na laagste van zes gebieden van bewust bestaan.

Hoop

In de Griekse mythologie bevindt de hoop zich onder in de doos van Pandora,   waaruit alle ellende die een mens kan overkomen is ontsnapt en zich over de   wereld heeft verspreid; zie ook: Geloof-Hoop-Liefde.

Hridaya, Hrudaya

het hart als de zetel van God

Hrudaya, Hridaya

het hart als de zetel van God.

Hsing Sze

belangrijke   leerlong van Hui Neng. (?-740)

Hsuan Tsang

Een   van de oprichters van de Chinese vorm van Yogachara (600-640)

Hui Neng

zesde   patriach of leider van het Chinese Zenboeddhisme (638-713)

Hui Yuan

Eerste   patriarch van het Zuiver Land boeddhisme in China (334-416)

Humor

 dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Hutam

een   heilige handeling verrichten, offeren; wordt geofferd.

Iccha Shakti

wilskracht, kracht van het verlangen.

Ichcha

Almachtigheid

Ida (nadi)

De belangrijkste baan voor (negatieve) maanenergie; een van de nadi’s;   loopt links van de sushumna; begint in het linkerneusgat, daalt langs de   ruggemerg af tot het stuitchakra;

Idam

dit. Hiermee wordt de wereld van de   zintuigen, het geopenbaarde heelal aangeduid. (Zie ook: Tat).

Idamashrayami

mijn steun in de wereld.

Ik

 dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Indiase geschriften

 dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Initiatie

Bekrachtiging , waarbij de   leerling toestemming verkrijgt om praktijken te beoefenen die verbonden zijn  aan …

Input

 dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Isa

Jezus

Isai

christenen.

Isha

(Zie: Ishvara)

Ishatattva

De kracht tot heersen

Ishatva /

Gezag (tonen) één van de transcedent   / metafysisch vermogens van de geest: 

Jagad(a),  Jagado, Jagan; Jagat(a) 

 universum, heelal, de veranderlijke wereld, de schepping.

Jagadisha, Jagadishvara Jagannatha

Heer van het universum, Heer van de wereld

Jagadishvari

  

moeder van het universum, moeder van de wereld. (vrouwelijke vorm van Jagadishvara).

Jagadoddhara, Jagaduddhara

redding, verlossing, bevrijding,   verheffing van de wereld

Jaganmata; Jagatambe

(Jaga(t)+Ambe) Moeder van het   Universum

Jagatita

aldoordringend, alomtegenwoordig; God die alomtegenwoordig is

Jagatparipala

beschermer van het universum.

Jai(a), Jay(a) / Djai(a),   Djay(a

 glorie, eer, overwinning; glorie zij U;   veroveren.

Jalandhara-bandha

yoga-oefening   waarbij de yogi de hals ‘afsluit’ door de kin tegen de borst te drukken en de   tong naar achteren op te krullen.

Janaka

de vader van Sita; het geluid van   Shiva’s enkelbellen (tijdens de tandava, de kosmische dans)

Janaki

een naam voor Sita, die betekent:   dochter van koning Janaka.

Janakijivana

een naam voor Rama, die betekent: de   Heer die de levenskracht van Janaki is.

Janara

mens, mensheid

Janu sirsasana

Hoofd naar Knie

Japa;Japajap; Japiye

Herhaling van een mantra; het meestal in   stilte of zachtjes herhalen van Gods namen.

Japamala

bidsnoer bestaande uit 108 & 1   kralen, dat voor japa wordt gebruikt.

Jatahara Parivartasana

(Hatha-yoga) Gedraaide buikhouding   (vergelijk: suptaparivartanasana)

Jaya, Jai

glorie, eer, overwinning; glorie zij   U; veroveren.

Jhana

toestand van mentale absorptie,   trance; (er zijn er acht; maar het ontwikkelen hiervan elimineert niet de   diepste onzuiverheden).

Ji

  

achtervoegsel dat respect en eerbied   uitdrukt; geacht, gerespecteerd, geëerbiedigd.

Jiva(tma)

Ziel; individuele ziel, ziel in haar ego-aspect, belichaamde ziel, ik-bewustzijn.

Jivamukti yoga

  

Yogastijl, ontwikkeld door Sharon   Gannon en David Life; berustend op vijf pijlers:

1.    Indiase   geschriften;

2.    Spirituele   toewijding zie: bhakti-)

3.    Muziek zie:   nada-yoga)

4.    Meditatie

5.    Geweldloosheid   zie: aldaar)

Jivan

Levev

Jivan(a)

levenskracht, levensprincipe, levensweg.

Jivanmukta

de mens die nog tijdens zijn leven God in zichzelf verwerkelijkt heeft.

Jivanmukti

Godrealisatie nog tijdens het leven.

Jivi

mens, individu; individualiteit;   individuele ziel.

Jnana

Kennis (ook geschreven als   "gyana");   geestelijke wijsheid, inzicht.

Jnana mudra

  

symbool van Brahman zie aldaar.;   gebaar dat wijsheid uitdrukt: wijsvinger tegen het midden van de   duim, andere vingers rechtuit, handruggen rusten op de knieën of in de schoot   gelegd.

Zie ook: ahamkara mudra; ohm mudra

Jnana Shakti

kracht van de wijsheid.

Jnana-Yoga

  

Yoga van de (woordenloze) kennis;   klassieke tak van Yoga gericht op zelf-realisatie door (zelf)onderzoek langs   de weg van de rede; filosofische / wetenschappelijke tak van yoga, waarbij   logisch denken en waardenvrij redeneren centraal staan.

Jnani

Hij die het inzicht heeft verworven, dat alles God is.

Jukei

dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Kaalgeschoren   schedels

“de verzamelde   monniken”. Boeddhistische monniken scheren doorgaans het hoofd kaal. Lees ook "De woorden van Oude Cheng"

Kabir (Das)

  

een heilige uit de 15de eeuw. Hij was   een ongeletterde wever, die de religieuze leider werd van de gewone man. Hij   voelde de voortdurende aanwezigheid van God in zichzelf. Zijn gedichten en  liederen worden nog altijd gezongen.

Kadambara

een bedwelmende drank (nectar),   gemaakt uit de bloemen van de Cadamba-boom.

Kadambari

een naam voor Sarasvati (metgezellin   van Brahma), die betekent: zij die ons bedwelmt als de nectar van de   Cadamba-boom.

Kagyu

een   van de vier afstammingen van het Tibetaans Boeddhisme, met aan het hoofd de   Karmapa Lama.

Kailas(a)

naam van een berg in de Himalaya. Het   is de verblijfplaats van Shiva. De hoge bergtop is het symbool van het   hoogste in de mens en daar woont God.

Kakasana

Kraai (Hatha-yoga)

Kala

tijd.

Kalachakra

het tantrische wiel van de   tijd-systeem; omvat instructies voor geneeskunde; astronomie; tijd; yoga en   fysiologie; en het gehele pad naar verlichting.

Kalapa

kleinste ondeelbare eenheid van materie

Kalatita

buiten de tijd staand, tijdloos,   eeuwig;

Kalatitaya

God die buiten de tijd staat.

Kali (Ma)

naam voor Parvati (metgezellin van   Shiva), die betekent: de donkere, de zwarte (moeder). Zij is de Godin van de   tijd en dus de vernietigster van onwetendheid, illusie en dood en de   schenkster van wijsheid en bevrijding.

Kali Kapalini

de Godin Kali, die een slinger van   schedels (symbool van vernietiging) om haar hals draagt. Het gaat hier om de   schedels van de demonen (symbool van de ego-verlangens) die zij doodde.

Kalimala

de zonden van de Kaliyuga (het   Kali-tijdperk).

Kaliyuga

Kali-tijdperk, het ijzeren tijdperk.   Dit is het vierde en huidige tijdperk in de cyclus van vier. Het begon bij de   dood van Krishna in het jaar 3.102 voor Chr. en eindigt in het jaar 7.288 na   Chr.

Kalki

Incarnatie van Vishnoe die nog moet komen.

Kalpa

een   eon, een uitzonderllijk lange tijdperiode; wereldtijdperk.

Kalpalatika

verhoorder van alle gebeden;   (letterlijk) goddelijke wensboom. God is de wensboom voor allen die zich aan   hem overgeven.

Kam(a)

wens, verlangen, begeerte

Kama

Genot

Kama sutra

Oud Indiaas geschrift over seks.

Kamadhatu

gebied van het verlangen; een van   de drie gebieden (zie daar)

Kamala

lotus, lotusbloem. Deze is het   symbool van onthechting.

Kamaladala 

lotusblad

Kamavasayita

zelfbeheersing (tonen) één van de   transcedent / metafysisch vermogens van de geest:

 Kanzeon

zie: Avalokiteshvara

Kapalabhati

 dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Kapalini

zij die een slinger van schedels   draagt. (Zie ook: Kali, en: Kali Kapalini).

Kapha

- de dosha van slijm  elementen aarde + water

Karim

barmhartigheid, goedheid, genade,   mededogen; een naam voor God in het algemeen en voor Allah in het bijzonder,   die betekent: de genadevolle, de meedogende.

Karma (kamma)

Handeling of daad die iemand zelf   (uit vrije wil) verricht en die daardoor invloed heeft op diens toekomst; de   wet van oorzaak en gevolg; handeling; elke verrichting in gedachte, woord of daad;   gevolgen van alle activiteiten, verricht in dit leven of in vorige levens.

Karma-Yoga

Klassieke tak van yoga gericht op   het zonder gehechtheid of eigenbelang verrichten van alle handelingen (alle   doen en laten) omwille van God of het goddelijke in alles wat is, waardoor de   door karma in stand   gehouden cyclus van dood en wedergeboorte doorbroken wordt.

Karmi

materialist, die er slechts naar   streeft zijn zintuigen te laten genieten; iemand die uitsluitend handelt   vanwege de beloning.

Karuna

Compassie; mededogen; verdriet ; barmhartigheid.

Kashi


de oude naam van de huidige stad   Varanasi (Benares). In deze stad wordt Shiva onder de naam Vishvanatha in de   gelijknamige tempel vereerd.

Kashmir yoga

Yogaschool uit Kashmir, met nadruk   op het energetische lichaam

Katushpada pitham asana

Tafel met vier Poten (Hatha-yoga).

Kaur

“Prinses, spirituele toevoeging   aan de naam van een vrouw die tot de religieuze stroming van de sikh’s   behoort.

Kausalya

de moeder van Rama.

Kaya

lichaam

Kayanupassana

observatie van het lichaam; zie   ook: sattipatthana

Kelesa’s,

vergiften: haat, woede,   onwetenheid etc.

Ketchimyaku

kaart waarop de doorlkopende   bloedlijn van Shakyamuni Boeddha tot aan de huidige leraar (roshi) en de   leerling zelf is opgetekend.

Keten van oorzake­lijkheid

 

Deze   keten is als volgt weer te geven:

1.   onwetendheid àsamkhara’s   van drievoudige aard voort– producten van lichaam, van spraak, van gedachten.   

2.   samska­ra’sàbewustzijn

3.   bewust­zijn ànaam   en vorm voort;

4.Naam   en vorm àzes   zintuigen: zicht, reuk, smaak, gehoor, tast en denkver­mogen;

5.   zes zintuigen àcontact

6.   contact àsensatie   van dorst of begeerte (kama, tanha)

7.   dorst àgehechtheid, bestaan, geboorte, ou­derdom, dood, verdriet,   gelamenteer, lijden, terneergeslagenheid en wanhoop

8.   vernietigen van onwetend­heid àophouden van lijden en het eindigen van het mechanisme van   gebondenheid zie: MahanidanaSutta).

Khsatriya

Krijger

Kirtan(a)

Vocale muziek; zingen (van een  lied / de namen van God) ter ere van god en het verheerlijken van god. Zie ook: Satsang

Kleermakerszit

meditatiehouding

Klekshakarin

vijf oorzaken van smart (zie daar)  

Koan

vraagstuk (dat doorgaans niet   rationeel is op te lossen). 

Kodanda

naam van de onoverwinnelijke boog van Rama.

Kosha

laag (van bewustzijn)

Kracht

dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Kripala, Kripal, Kripalini

schenker  van genade; genadig, mededogend. 

Kripalu yoga

Yogastijl ontwikkeld door Amrit   Desai; leerling van swami Kripalu (1913-1981). Tolerante en open vorm van   yogabeoefening waarin eerlijk kijken naar jezelf en loslaten wat niet bij je   hoort, centraal staat.

Krishna  

  1. Als mens geboren hoogste god (Vishnu) in het Hindoeïsme; wijdt Arjuna in, in de hoogste wijsheid om hem tot inzicht te brengen. 
  2. De Avatar van de  Dvaparayuga (het Dvapara-tijdperk). Hij was de belichaming van shanti (vrede) en prema (liefde). Zijn naam betekent letterlijk: de Heer die allen naar zich toe trekt. Andere namen die aan Krishna zijn gegeven:
  • Bansidhara = drager van de fluit;
  • Bhagavan = Hij   die  glans of verhevenheid bezit.  
  • Chittachora= hartendief;
  • Dvarakavasa = inwoner van de stad   Dvaraka;
  • Ghanashyam(a); Meghashyam(a); Shyam(a); Shyamala(la) = de Heer met de blauwe huidskleur, zoals in de elementen van  onpeilbare diepte van het uitspansel en de oceaan.
  • Giridhara; Giridhari; Govardhanodhara = de Heer die de berg draagt. De Govardhana-berg werd door Krishna opgetild, zodat de bevolking van Brindavan er tijdens een noodweer onder kon schuilen.
  • Gopal(a), Gopalana = de hoeder van   koeien of de beschermer van jiva’s (individuele zielen), de beschermer van de   aarde, en: de Heer die de zintuigen beheerst, die onze zintuigen in goede   banen leidt.
  • Govinda = de   Heer die de koeien, de jiva’s (individuele zielen), de aarde en de zintuigen   vreugde schenkt. Speelt Krishna op zijn fluit, dan huilen de koeien van  geluk; ziet een moeder de jonge Krishna, dan raakt zij vervuld van   moederliefde; zien de gopi’s Krishna, dan raken zij in extase; enz.
  • Hari = (naam van God in het algemeen) de Heer die onze harten steelt.
  • Hrishikesha = de Heer die meester is   over de zintuigen
  • Janardana = de Heer die de mensheid   wakker schudt, verheft.
  • Kanhaiya = de donkere, de   geheimzinnige. Deze naam werd  alleen door Radha gebruikt voor de jonge Krishna,
  • Keshava = de Heer met het mooie, lange haar. (van wie zelfs één haar reeds de drieëenheid (Brahma, Vishnu, Shiva) vormt.)
  • Kishora = jongeling, jongeman
  • Madana = allerliefst, verrukkelijk; God   van de wereldse liefde; liefde;
  • Madhava = de Heer die de illusie,   onwetendheid, wegneemt.
  • Madhusudana = de Heer die de demon   Madhu (het ego) heeft overwonnen;
  • Manohara = bekoorder van de geest,   vernietiger van de geest.
  • Mohan(a) = de Heer die (de geest)   betovert en in vervoering brengt.
  • Mukunda = schenker van bevrijding.
  • Murahara, Murahari = de Heer die de   demon Mura (symbool van het ego) heeft gedood.
  • Muralidhara, Muralidhari = drager van   de fluit
  • Murari = de vijand van Mura, die de demon   Mura (het ego) heeft gedood. 
  • Nandalal(a) = geliefde zoon van Nanda   ( Nanda is de pleegvader van Krishna)
  • Natavara = de beste danser, de grote   danser.
  • Navanitachora = boterdief. Als kind   bracht Hij de gopi’s in verrukking en verwarring door hun boter te stelen.   Melk is het symbool van onze liefde, die wordt gezuiverd wanneer zij wordt   geofferd aan God. Het karnen is het zuiveringsproces. Het resultaat is   zuivere toewijding, de boter, die door God wordt aanvaard (‘gestolen’).
  • Radhajivana = de Heer die de   levenskracht van Radha is.
  • Radha-Ramana = degene   die van Radha houdt
  • Radheshyam(a)= een naam die aanduidt,   dat Radha en Krishna één zijn. Radha is het spiegelbeeld van Krishna. Dit   betekent, dat de schepping één is met de schepper. 
  • Radhikesha = Heer van Radha.
  • Ranga(natha)= de Heer die de regie voert van het spel dat leven heet.
  • Rasavilola = de Heer die vreugde   opwekt, die de vreugde versterkt. Het gaat hierbij om de bovenzinnelijke   vreugde, die ontstaat bij de vereniging met of de nabijheid van God
  • Vitthala = Onder deze naam wordt   Krishna vereerd in de stad Pandharpur.
  • Yadava; Yadunandana = afstammeling   van koning Yadu, behorend tot de Yadu-dynastie.

Krishnamacharya, sri

Yogaleraar in India, begin 20 ste   eeuw, leraar van o.a. PattabhiJois zie: Ashtangayoga) en Iyengar (zie   Iyengaryoga)

Kristu

Christus 

Kritayuga

Krita-tijdperk, het gouden tijdperk.   Dit is het eerste tijdperk in de cyclus van vier. Het wordt ook Sathyayuga   genoemd

Kriya Shakti

kracht   van de daad.

Kriyananda

dit lemma wordt binnenkort ingevuld

 Krounchasana

Reiger

Kshanti  

deemoed, besef van onze beperktheid en onmacht: menselijkerwijs kunnen wij een ander niet helpen zichzelf te realiseren. (= net zo min als je voor een ander kunt eten of kunt ademen

Kshetra

verblijfplaats,   gebied; slagveld; lichaam.

Kshitigarbha

(baarmoeder van de aarde).   KshitigarbhaBodisattva heeft beloofd in de hel te blijven totdat alle bewuste wezens eruit zijn bevrijd.

Kukutasana

Haantje (Hatha-yoga).

Kumara

kind, zoon, prins

kumbhaka

adem vasthouden

Kumkum(a)

 saffraan; rood poeder, dat bij godsdienstige   plechtigheden wordt gebruikt.

Kundalini


Slangenvuur; kosmische   energie;  spirituele energie ; ontstaat  door in het stuitchakra samenvloeien van negatieve- en positieve energie uit   de Ida- en Pingalanadi, om door de sushumnanadi op te stijgen naar het   kruincentrum.

Kundalini yoga


Yogastijl ontwikkeld door yogi  Bhajan; voortkomend uit tantra-yoga. Kenmerk: dynamische beoefening van   houdingen; opwekken van energie (vooral vanuit het bekken); ademhalingsoefening; meditaties en mantra’s zingen.

Kundun

de Aanwezige, een van de titels van de Dalaï Lama

Kuran

Koran.   Dit is het heilige boek van de Islam 

Kurmasana

Schildpad  

Kurukshetra


Literair:veld van de Kuru’s;   slagveld waarop in het Mahabharata de eindstrijd tussen Pandava’s en   Kaurava’s is / wordt uitgevochten.

Symbolisch: het menselijk lichaam,   waarin tijdens het aardse leven de strijd tussen goed en kwaad wordt   uitgevochten.

Topografisch: nog steeds de naam van een streek in India.