Dharmapelgrim Yogi 

     De weg loopt door het hart

U - V - W

X - Y - Z

 

In de eerste kolom vind je zoekwoorden; in de tweede kolom staan behalve  door mij gekozen vertalingen, betekenissen en synoniemen;

  • mijn interpretaties;
  • mijn toelichtingen.

Beargumenteerde voorstellen tot wijziging / aanvulling van lemma's kun je middels het contactformulier doorgeven.

Udana

  

vorm van levensenergie gerelateerd   aan voortbrengen van geluid door de stembanden (spreken, zingen, hummen   etc.); doorgaans aangeduid met de generieke naam prana

Uddhiyanabandha

yoga-oefening   waarbij de yogi de inademing afsluit en de buik intrekt

Ujiayi

ademtechniek

Uma

een naam voor Parvati (metgezellin van Shiva), die betekent: o, niet doen. Het verhaal wil, dat haar moeder   tegen haar zei: U ma  O, niet doen  O kind, beoefen geen onthechting. Uma is de  dochter van Himavat.

Unio mystica

mystieke vereniging   van de ziel met God.

Upadesh(a)

spirituele instructie.

Upanishads

Dit lemma wordt nog ingevuld 

Upasana

verering, toewijding tot God.

Upavistha Konasana

(Hatha-yoga) spreidzit; zittende   hoekhouding

Uppekkha

gelijkmoedigheid

Urdhva Chakrasana

Opwaarts Wiel (Hatha-yoga).

Urdhva Dhanurasana
 

(Hatha-yoga); wielhouding; omgekeerde houding, achterwaartse halve boog op handen en voeten.

Ustrasana 

Kameel (Hatha-yoga).

Utaana kurmasana

Ondersteboven Schildpad

Utkatasana

(Hatha-yoga) stoelhouding

Utta(o), Uttaro

verheffen, optillen.

Uttanasana

Vooroverstrekking

Utthita Trikonasana

(Hatha-yoga) staand,   Driehoekhouding

Vahana

voertuig. De meeste Goden hebben een   dier als voertuig.

Vahe

uitroep van bewondering of  waardering; glorie zij U.

Vaidehi

een naam voor Lakshmi (metgezellin   van Vishnu) en Sita, die betekent: afkomstig uit Videha. Janaka, de vader van   Sita, was koning van Videha, maar Videha betekent ook: onbelichaamd

Vairagya

onthechting.

Vaishvanara, Vaishvanaro

aan alle mensen toebehorend; zon;   vuur.

Vaishya

Handelaar

Vajarasasana

Bliksem ; meditatiehouding

Vajrayana

Dit lemma wordt nog ingevuld

Vanaprastha

het stadium van onthechting van   aardse zaken en streven naar spirituele groei. Dit is het derde van de vier   levensstadia. (Zie ook: Ashrama).

Vashita

overmacht (tonen) één van de   transcedent / metafysisch vermogens van de geest:

Vashitva

- populariteit

Vasisthasana

Zijwaartse Plank (Hatha-yoga).

Vastu

- de kunst van de harmonie in het   huishouden (de indiase Sheng Fui

Vasudeva

de vader van Krishna; een naam voor   Krishna, die betekent: de zoon van Vasudeva, en: de Heer die in allen en   alles aanwezig is.

Vata

- wind, de dosha gevormd door   lucht en ruimte

Vatsala

tederheid, liefkozing; fijngevoeligheid; de genegenheid, de liefde van de moeder voor haar kind.

Vatsalya rasa

- ouderlijke liefde

Vayu(r)

lucht; (hindoeïstisch) God van de   Wind, gerelateerd aan prana (zie aldaar.

Veda

kennis, wijsheid.

Veda’s

 

oudste Hindu geschriften;   verzamelnaam voor ‘weten’-boeken (vedasamitha’s) uit de tijd van …

Het zijn de oudste religieuze   geschriften van de mensheid. Zij bevatten Sanathana Dharma, de tijdloze   geestelijke wet, die leert dat het de eeuwige plicht is van ieder levend   wezen om God te dienen.

Er zijn vier veda’s

  • ·           Rigveda; hymnen aan de goden
  • ·           Samaveda; priestergezangen
  • ·           Yajurveda; mantrische offerspreuken;
  • ·           Atharvaveda; magische gezangen;

zie aldaar.

Vedana

 

gewaarwording; kent zowel mentale   als fysieke aspecten en is daardoor geschikt om het geheel van lichaam en   geest te onderzoeken.

Veda-nanupassana

observatie van gewaarwordingen in   het lichaam

Vedanta

 

vedische kennis; het einde van de   Veda (het weten); gevolgtrekking; conclusie; naam die doorgaans gegeven wordt  aan de uttaramimansa.

filosofie die stelt, dat er niets   anders is dan God. (Zie ook: Advaita).

Vedasamitha’s

zie: veda’s

Vedisch

van de vedas, de oudste Hindu   geschriften

Vedoddharana

redder van, verheffer van de Veda’s.

Veerya

moed

Venkata

 

naam van een berg in Zuid-India,   waarop zich een grote aan Vishnu gewijde tempel bevindt.

Venkataramana

een naam voor Vishnu, die betekent: Heer   van Venkata.

Venu

 

riet ; buis; fluit; de fluit van   Krishna. De holle fluit is het symbool van het hart dat gezuiverd is van alle   verlangens en dat daardoor een geschikt instrument is geworden voor het spel   van de Heer.

Verlichting

 

de volkomen gerealiseerde,   ontwaakte zuivere geest, bevrijd van alle verduisteringen en onzuiverheden;   toestand die in principe ieder bewust wezen kan bereiken.

Verslaving

 Dit lemma wordt nog ingevuld

Vibhatsa

Afkeer

Vibhuti(m)

 

heilige as. Deze is het symbool van het atma, namelijk dat wat overblijft, wanneer al het vergankelijke is verbrand. Vibhuti betekent ook: het vermogen waarmee God de gehele schepping  bestuurt, bovennatuurlijk vermogen; de bescherming van de mensheid door de  Heer.

Vidhata

Heer, schepper.

Vidya

kennis, geestelijke wijsheid,   inzicht.

Vier aspecten van opmerkzaamheid

onderling verbonden aspecten in   het observeren van gewaarwordingen

1.    het lichaam   (instumenteel);

2.    gewaarwordingen   optredend in het lichaam (inhoud);

3.    de geest   (instrumenteel);

4.    gewaarwordingen   optredend in de geest (inhoud)

Vier Edele Waarheden

 

1. de waarheid van het lijden

2. de waarheid van de oorsprong   van het lijden

3. de waarheid van het beëindigen   van het lijden

4. de waarheid van het pad dat   leidt naar het beëindigen van het lijden.

Vier Geloften

 

Vier universele geloften van een   bodhisattva. (er zijn vele versies, met dezelfde strekking)

1.    alle bewuste   wezens redden;

2.    alle hartstochten   en waanvoorstellingen beëindigen;

3.    alle methoden   leren om dat te doen;

4.    volmaakt worden   in de dharma.

Vier Onmetelijke Geestelijke   toestanden

 

Vier onbegrensde aspecten van de   Boeddhageest:

1.    grenzeloze   vriendelijkheid (maitri);

2.    grenzeloos   medeleven (karuna)

3.    grenzeloze   vreugde (mudita);

4.    grenzeloze   gelijkmoedigheid (upeksa)

Vier processen van de geest

 

1.    perceptie,   vermogen tot herkenning

2.    gewaarwording;

3.    vormen van   mentale formaties; verrichten van wilshandeling; mentaal reageren; mentale   conditionering .

4.    bewustzijn,   kenvermogen

Vier Vruchten

 

vier fasen van spirituele   verworvenheden:

1.    stroom-winnaar (shrotapanna);

2.    ooit terugkerend   (sakadagami) ;

3.    nooit terugkerend   (anagami);

4.    vernietgiger van   vijanden (arhat)

Vighna

obstakel, hindernis, moeilijkheid.

Vighnavinashaka

een naam voor Ganesha, die betekent:   de Heer die hindernissen uit de weg ruimt.

Vighneshvara

een naam voor Ganesha, die betekent:   de Heer van de hindernissen, de Heer die hindernissen uit de weg ruimt.

Vijf oorzaken van smart

 

1.    onwetendheid   (avidya)

2.    zelfingenomenheid   (asmita)

3.    begeerte;   smachten (raga)

4.    haat, vijandschap   (dvesha)

5.    levensdorst; aan   het leven hangen (abhnivesha)

Vijf Tibetanen

Dit lemma wordt nog ingevuld

Vijf Voorschriften

 

Vijf ethische basisvoorschriften   van het boeddhisme:

1.    niet doden;

2.    niet stelen;

3.    niet liegen;

4.    geen seksueel   wangedrag;

5.    geen gebruik van   drugs of alcohol.

Vijnanamaya kosha

De laag van het intellect (en ego)

Vikarma

zonde, activiteit tegen de   vastgestelde regels in.

Vimala

vlekkeloos(heid);   tweede fundament (van tien) in mahayanaboeddhisme:

Vinaya

kloosterethiek

Vinayaka

een naam voor Ganesha, die betekent:   de Heer die allen leidt, en: de Heer die hindernissen uit de weg ruimt.

VinayaPitaka, de -

Monastieke voorschriften voor   monniken en nonnen

Vinnana

bewustzijn, kenvermogen

Vinyasa

stroming, voortgaan als in een   stroom (vergelijk: “flow”); samenvloeien.

Vipaka

Effect van voedsel na vertering

Viparita karani

Benen   tegen de Muur

Vipassana

introspectie; inzicht in de   vergankelijke aard van lichaam en geest waardoor de geest volledig wordt   gezuiverd.

Vipassana-bhavana

ontwikkeling van inzicht ; dit   komt overeen met ontwikkelen van wijsheid (panna). Ontwikkeling van vipassana   leidt tot bevrijding.

Vipralambha shringara

- liefde in gescheidenheid

Virabhadrasana

Held, (lichaamshouding);  houding van de krijger; ook: variaties

Virasana

Vitale houding ; meditatiehouding

Virya

- effect van voedsel gedurende de   vertering

Vishishtadvaita

speciaal monisme. Dit is het   bewustzijn waarmee je God en de schepping ervaart als aspecten van hetzelfde.

Vishnu

  

 

 

  • Tweede  van de hindoe drie-eenheid die de schepping bewaakt en ingrijpt als er iets mis dreigt te gaan; verschijnt in talloze gedaanten (vis, schildpad, zwijn, de manleeuw Narasimha, dwerg, Rama, Krishna, boeddha);
  • de instandhouder of beschermer in de Hindoe-drieëenheid.

Vishnu Shakti

energie die in stand houdt.

Vishuddha-chakra

 

keelcentrum; krachtcentrum   ter hoogte van de keel , magische klank: HAM; kleur: wit

zie: chakra)

Vishva

universum, schepping;   alomtegenwoordig

Vishvadhara

een naam voor Ganesha, die betekent:   de Heer die het universum ondersteunt.

Vishvanatha

een naam voor Shiva, die betekent:   Heer van het universum.

Vishvarupa

alomtegenwoordig, in alle vormen   zijnde; het universum als de vorm van God; belichaming van het universum.

Vishvarupaya

voor God die in alle vormen aanwezig   is, voor de belichaming van het universum. (naamval van Vishvarupa).

Vishveshvara

een naam voor Shiva, die betekent:   Heer van het universum.

Vissuddhimagga

Dit lemma wordt nog ingevuld

Vitthala

een naam voor Vishnu en Krishna.   Onder deze naam wordt Krishna vereerd in de stad Pandharpur.

Viveka

onderscheidingsvermogen.

Voeding

Dit lemma wordt nog ingevuld 

Vrede

Dit lemma wordt nog ingevuld

Vreugde

Dit lemma wordt nog ingevuld

Vrittis

- veranderingen van de geest

Vyaghra

tijger.

Vyaghrambaradhara

een naam voor Shiva, die betekent: de Heer die gekleed is in een tijgervel. Dit tijgervel is een teken van de overwonnen  dierlijke aard.

Vyana

vorm van levensenergie gerelateerd   aan samentrekken (contractie) en ontspannen (relaxatie) van spiercellen,  doorgaans aangeduid met de generieke naam prana

Vyom Shakti

goddelijke, alomtegenwoordige   energie.

Vyoman

hemel, transcendente wereld.

Wang

bekrachtiging , waarbij de   leerling toestemming verkrijgt om praktijken te beoefenen die verbonden zijn   aan …

Wedergeboorte

reïncarnatie; in het continuüm van   samsara na overlijden opnieuw belichaming vinden in overeenstemming met   verkregen karma.

Werkelijkheid

Dit lemma wordt nog ingevuld

Wet van oorzaak en gevolg

alles wat je doet of laat heeft  gevolgen voor jezelf en anderen.

Wezensorden

te onderscheiden vier orden van   wezens: goden, demonen, voorvaderen en mensen. (abhamsi s)

Wijsheid

Inzien ‘hoe de dingen werkelijk   zijn’; doorzien van wat schijn is; en daar vervolgens naar handelen.

Wind, winden

1.    Energie,   energieën; energiestromen die door kanalen van het lichaam stromen en zowel   fysieke als geestelijke functies controleren; zie: prana; ida, pingala,   sushumna; meridianen;

2.    Mengsel van   energie; verbonden met emotionaliteit, (karmische of geconditioneerde wind)   en de originele staat van het individu (oergewaar-wordingswind)

3.    Omstandigheden;   zie: acht (wereldse) winden.

Yadava

een naam voor Krishna, die betekent:   afstammeling van koning Yadu, behorend tot de Yadu-dyX - Y - Z nastie.

Yadu

naam van de dynastie waarin Krishna   werd geboren.

Yadunandana

een naam voor Krishna, die betekent:   zoon van de Yadu-dynastie.

Yaga;Yagna, Yajna

offer, offergave, offerande;   offerceremonie. vuurofferceremonie, ritueel; het verbranden van alle slechte   neigingen

Yahve

Jahweh, naam voor God in het Jodendom.

Yajna, Yagna

offer; vuurofferceremonie, ritueel;   het verbranden van alle slechte neigingen.

Yajurveda

(boek)verzameling met mantrische   offerspreuken; zie: vedasamitha

Yakkha

(boeddhistische myth.) niet menselijke levensvorm; kan de mens goedgezind   zijn (als boomgeest of de beschermer van de aarde), maar kan ook kwaadaardig   zijn en bijvoorbeeld verschijnen weerwolf.

Yama

god   van de dood;  controle;   een van de acht geledingen in Raja-Yoga, omvattende 5 onthoudingen:

1.    geweldloosheid ) Ahimsā

2.    waarheidslievendheid   (Satya)

3.    niet stelen (Āsthēya)

4.    beheersing   seksuele energie (Brahmachārya)

5.    vrij zijn van   bezitzucht (Aparigraha)

Yantra

  

  •  vorm, patroon
  • symbolische afbeelding van de kosmos   en de goddelijke werkelijkheid en object van verering en meditatie. Het is een meetkundige figuur, die vaak identiek is met de mandala.

Yashoda

de pleegmoeder van Krishna.

Yata-bhuta-nana-dassana

wijsheid die ontstaat door de   realiteit te beschouwen zoals deze werkelijk is.

Yatha-bhuta

“zoals het is”. De realiteit.

Yatra

pelgrimstocht, bedevaart; waar ook,   overal waar.

Yggdrasil

(Scandinavische mythologie)   Wereldboom die de negen verschillende ‘werelden’ met elkaar verbindt.

Yin-yoga

vorm van yoga waarin de oefeningvooral   de dieper liggende bindweefsels en gewrichten rekt en sterkt.

Yoga

  

Er zijn vele omschrijvingen in omloop. Hieronder een aantal in alfabetische volgorde:

  •  A.C.Bhaktivedanta   Swami Prabhupada  
  1. Elke methode waarmee men de geest en de zinnen kan beteugelen en de ziel in contact brengen met het Opperwezen.
  2. Andere term voor astanga-yoga ; zie   aldaar. En de vele vormen van yoga die daarvan zijn afgeleid.
  • Anand Aadhar:  de wetenschap van de  vereniging van het individuele bewustzijn met het hogere of verruimde   bewustzijn.

  

  • Bhagavad Gita: in het bovenzinnelijke gevestigd geraken door de  activiteiten van de geest te beteugelen en alle stoffelijke begeerten te   verstoken.
  • Cultureel woordenboek: (Sanskriet: inspanning) Aanduiding van de weg tot het heil en in het bijzonder de weg   waarlangs een mens zich, via onthouding en meditatieve oefening, op de   diepste kern van het bestaan leert concentreren. Leer en methode vloeien   voort uit het Hindoeïsme en Boeddhisme .
  • Dharmapelgrim: Levenswijze gericht op ver-één-iging met de essentie van de realiteit.
  • Deepak Chopra: Yoga is de wetenschap van leven in evenwicht, een pad   voor het volledig ontplooien van jouw unieke mogelijkheden.  Yoga stelt   mensen die leven in onze moderne technische wereld in staat verbonden te blijven   met hun natuurlijke oorsprong.
  • ·Kernerman Dictionaries: leer uit India die zegt hoe je met meditatie, ademhalingsoefeningen en concentratie je lichaam en geest kunt ontspannen
  • Patanjali: Yoga is het stilzetten van de wervelingen van het denken.

Yoga nidra

Yogische slaap.

Yoga sutra’s

Dit lemma wordt later ingevuld 

Yoga-Dharma

Dit lemma wordt later ingevuld 

Yogananda (Swami)

 Dit lemma wordt later ingevuld

Yoga-Nidra

 Dit lemma wordt later ingevuld 

Yogastijl

Cultuur- en tijdgebonden visie op-   en wijze van beoefenen van (veelal hatha-) yoga, ontwikkeld door en gebonden   aan een bepaalde leraar of school.
Voorbeelden:
  

  • Anishayoga (Johan Noorloos)
  • Ashtangayoga (PattabhiJois)
  • Bhakti-Yoga(klassiek)
  • Bikram yoga (BikramChoudhury)
  •  Dru yoga (Chagganbai en EcchabenPatel)
  •  Hatha-Yoga(klassiek)
  •  Iyengaryoga (B.K.S. Iyengar)
  • Jivamukti yoga (Sharon Gannon en David Life)
  • Jnana Yoga(klassiek)
  • Karma Yoga(klassiek)
  • Kripalu yoga (AmritDesai)
  • Kriya Yoga zie:   ParamhansaYogananda)
  • Kundalini yoga (yogi Bhajan)
  • Nada-yoga (klank en muziek, mantra’s, chanten))
  • Poweryoga zie: Jivamukti yoga)
  • Raja Yoga (klassiek)
  • Satyananda yoga (swami SatyanandaSaraswati)
  • Tantra yoga (zie: tantra)
  • Yangyoga zie: Jivamukti yoga)
  • Yinyoga (Paul Grilley

Yogi / yogini

  • iemand die zich volledig op God   richt, die streeft naar eenwording met God of die dit reeds bereikt heeft.
  • man / vrouwbeoefenaar van yoga; meester in de yoga

Yogi Bhajan

Harbhajan (1929 – 2004); maakte   kundalini yoga bekend leerling van Sant Hazara Singh.

Yogishvara

een naam voor Shiva, die betekent:   Heer van de yogi’s.

Yoni mudra

  

 

 

Beide handen zijn naar het gezicht   gebracht en alle vingers sluiten samen de zintuigen af:

  1. de duimen sluiten de oren af
  2. de wijsvingers sluiten de ogen af
  3. de middelvingers sluiten de neusgaten af
  4. de ringvingers drukken licht op   de bovenlip
  5. de pinken drukken licht op de onderlip.

Yuga

tijdperk.

Yugavatara

de Avatar van een tijdperk

Yukteswar, sri

leraar / goeroe van Paramhansa   Yogananda

Zadel-houding

(Yin-yoga)

Zegen

Dit lemma wordt later ingevuld 

Zelfcompassie

Dit lemma wordt later ingevuld 

Zen

meditatie Dit lemma wordt later  verder ingevuld 

Zendo

de ruimte waarin zen-meditatie   wordt beoefend.

Zenith

denkbeeldig punt dat zich   loodrecht bovenons aan de hemel bevindt (tegenover het nadir)

Zes goddelijke kwaliteiten

1. almacht, alwetendheid en   alomtegenwoordigheid;

2. rechtschapenheid (dharma);

3. heerlijkheid;

4. rijkdom, majesteit, genade (sri);

5. wijsheid, verlichting (jnana);

6. onthechting, gelijkmoedigheid   (vairagya).